Aksini Yapmak Ne Demek? Farklı Yaklaşımlar Üzerine Bir Düşünce
Giriş: İki Farklı Perspektif
Konya’nın sakin sokaklarında, mühendislik projelerim arasında kaybolurken, birden aklıma takıldı: “Aksini yapmak ne demek?” Belki de bir gün yaptığım bir hata, belki de hep düşündüğüm ama bir türlü uygulamaya geçiremediğim bir düşünceydi. Bu soruyu aklımdan geçirdiğimde, içimdeki mühendis hemen devreye girdi: “Matematiksel bir denklemi çözmek gibi bir şey bu. Aksini yapmak, bir hipotezi test etmek gibidir. Bir yolu izlerken, o yolun doğruluğunu test etmek için başka bir yolu seçmek.”
Ama sonra içimdeki insan tarafı devreye girdi ve şu şekilde düşündü: “Aksini yapmak, cesaretle ve bilinçli bir şekilde bildiğimiz şeylerin ötesine geçmektir. Kendini keşfetmenin, sınırları zorlama cesaretinin bir göstergesi.” İki farklı bakış açısının da birbiriyle çatışması, içimdeki sürekli tartışmayı daha da ilginç hale getirdi.
İçimdeki Mühendis: Bilimsel ve Analitik Bir Bakış
İçimdeki mühendis, her şeyin bir sistem, bir mekanizma olduğunu savunur. O yüzden aksini yapmak demek, en basit haliyle mevcut durumu sorgulamak, alternatif yollar aramak ve sonunda daha verimli bir sonuca ulaşmayı hedeflemek demektir. Bu yaklaşımı biraz daha derinlemesine düşünürsek, mühendislik açısından aksini yapmak, bir deneyin farklı koşullar altında tekrar edilmesidir. Mesela, bir problemi çözmek için bir yöntem buldunuz, fakat o yöntem her durumda geçerli olmayabilir. Bu durumda, o çözümün aksini yapmak, farklı bir yöntem denemek demektir.
Mühendislikte, genellikle doğrusal bir yaklaşım benimsenir. Bir şeyin nasıl işlediğini öğrendiğimizde, bu bilgiyle ilerleriz. Ama bazen, işler istediğimiz gibi gitmez ve bu durum, çözümün aksini yapmak için bir fırsat yaratır. Örneğin, bir yapının dayanıklılığı için yapılan testlerde, mevcut malzemelerin dışındaki malzemelerle denemeler yapmak, mühendislik açısından aksini yapmanın bir örneğidir. Bu da aslında bildiğimizin ötesine geçmek, daha iyi bir çözüm bulmak için cesurca bir adım atmak demektir.
İçimdeki İnsan: Duygusal ve İnsani Bir Yaklaşım
Tabii ki, içimdeki mühendis böyle düşünüyor, ama içimdeki insan ne diyor? İnsan tarafım, aksini yapmanın sadece bir strateji ya da çözüm yolu olmadığını, aynı zamanda kişisel bir cesaret gösterisi olduğunu hissediyor. Hayat bazen bize bir yol çizer; alıştığımız, bildiğimiz, güvenli olan yol. Ancak aksini yapmak, bu yolu terk etmek ve bilinçli olarak risk almak anlamına gelir. İçimdeki insan tarafı bunu, bir tür içsel özgürlük olarak görüyor.
Aksini yapmak, bir anlamda konfor alanından çıkmaktır. Bu, bazen çok korkutucu olabilir. Ya başarısız olursam? Ya o yolu tercih etmekle daha büyük bir hata yaparsam? Ama işte insan olmak, bu riskleri almak demektir. İnsan tarafım aksini yapmanın, ruhsal büyüme ve kendini keşfetme süreci olduğunu savunur. Kendini tanımak için bazen kalıplardan çıkmak gerekir. Bu duygusal açıdan büyük bir adımdır.
Örneğin, hayatındaki bir ilişkiyi düşün. Bazen insanlar, hep aynı döngüde sıkışıp kalır. Belki de eski bir ilişkinin kalıntılarından kurtulmaya çalışıyordur. O zaman, “aksini yapmak” burada, eski bir ilişkiyi sonlandırmak, ve belki de yalnızlık korkusunu bir kenara bırakıp kendini yeniden keşfetmek demektir. Bu, mantıklı bir çözüm gibi görünmese de duygusal olarak çok önemli bir adımdır.
Aksini Yapmanın Hayattaki Yeri: Mantık ve Duyguların Çatışması
İçimdeki mühendis ve insan tarafımın arasındaki bu çatışma, hayatın farklı alanlarında da çok belirgindir. Aksini yapmak, bazen mantık ve duygular arasında bir denge kurmak demektir. Bazen, mantıklı bir şekilde ilerlemek gerekirken, duygularımız bizi başka bir yöne iter. Ya da duygusal olarak bir şeyin doğru olduğunu hissetsek de, mantık bize farklı bir yolu işaret eder.
Bir mühendis olarak, ben her zaman bir çözüm arayışındayım. Çözüm odaklıyım. Ama bazen, bu çözümün insanı ne kadar rahatsız ettiğini düşünmeden adımlar atabiliyorum. O yüzden aksini yapmak, bazen sadece en iyi çözüm arayışı değildir. Bazen, kendimizi yeniden bulma çabasıdır. Örneğin, bir işyerinde sıkışmışsanız, “aksini yapmak”, belki de o işe veda etmek, belki de yeni bir kariyer yolculuğuna adım atmaktır. Mantıken, bu korkutucu olabilir. Ama insan olarak, bazen duygu ve cesaretle hareket etmek gerekir.
Sonuç: Aksini Yapmak Bir Keşif Sürecidir
Sonuç olarak, “aksini yapmak” sadece bir çözüm arayışından ibaret değildir. Hem mühendislik hem de insani bakış açıları, bu eylemi farklı şekillerde tanımlar. Mühendis olarak baktığımda, aksini yapmak bir yöntem değiştirme, daha iyi bir çözüm bulma çabasıdır. Ama insan olarak baktığımda, aksini yapmak bir cesaret gösterisi, bir içsel özgürlük ve kendini keşfetme sürecidir.
Hayat, bazen tam da bu yüzden ilginçtir. Hem mantıklı düşünmek gerekir, hem de duygusal olarak cesur olabilmek… Aksini yapmak, sadece bir teknik seçim değil, bir yaşam biçimidir. Kim bilir, belki de o “aksini yapmak”, bir adım daha atmamızı, yeni bir kapı açmamızı sağlar.